Zbliża się publikacja BABOK 3.0

BABOK®, czyli A Guide to the Business Analysis Body of Knowledge® to najlepsze obecnie kompendium wiedzy o dziedzinie analizy biznesowej. Aktualna wersja tego opracowania to 2.0, która została wydana w 2009 roku. Wydawca, czyli IIBA uznał, że po pięciu latach nadszedł czas na odświeżenie tej pozycji. W ciągu ostatniego roku kilkudziesięciu ekspertów i praktyków opracowywało szereg zmian, na podstawie których powstała wersja robocza BABOK 3.0.
Jak zapewnia IIBA na swojej stronie, wiosną tego roku wersja trzecia stanie się dostępna do przeglądu przez całą społeczność analityków biznesowych. Każdy, kto wyrazi taką chęć będzie mógł zgłaszać swoje komentarze do treści. Planuje się, że ten proces potrwa 60 dni, a po jego zakończeniu dostępna będzie finalna wersja dokumentu.

Jak podaje Rick Strempler największą zmianą będzie wprowadzenie tzw. Business Analyst Core Concept Model (BACCM). IIBA zidentyfikował sześć kluczowych pojęć dotyczących analizy biznesowej:

• Changes
• Needs
• Stakeholders
• Solutions
• Contexts
• Value

Idea wprowadzenia tego typu katalogu pojęć nie jest nowa i jest zbliżona na przykład do tematów (themes) zdefiniowanych w metodyce Prince2:

• Business case
• Organization
• Quality
• Plans
• Risk
• Changes
• Progress

Ważną zmianą jest położenie nacisku na zarządzanie zmianą. Jest to obszar, którego znaczenie wzrosło w ostatnich latach, chociażby za sprawą wzrostu popularności metodyk zwinnych (agile). Choć prawdopodobnie pojęcie zmiany należy rozumieć szerzej - jako kontrolowaną transformację organizacji, niezbędną do realizacji potrzeb biznesowych. Zatem można się spodziewać, że BABOK® będzie się uzupełniał w tym zakresie z TOGAF, którego istotą jest przeprowadzenie organizacji ze stanu bieżącego do stanu pożądanego poprzez wprowadzenie szeregu kontrolowanych zmian.

Niemniej istotną zmianą są obszary wiedzy (knowledge areas) oraz relacje między nimi.
Zmiany w nazwach obszarów wiedzy:

• Business Analysis Planning and Monitoring - bez zmian
• Elicitation - będzie: Elicitation and Collaboration
• Requirements Management and Communication - będzie: Requirements and Design Management
• Enterprise Analysis - będzie: Situation Analysis
• Requirements Analysis - będzie: Requirements and Design Analysis
• Solution Assessment and Validation - bez zmian
• Underlying Competencies - bez zmian

W wersji 2.0 wyglądało to następująco:

Relationships Between Knowledge Areas
Źródło: BABOK® 2.0, str. 7

W wersji 3.0 będzie to prawdopodobnie wyglądać następująco:

Relationships Between Knowledge Areas
Źródło: http://ig.obsglobal.com/2013/05/babok-version-3-what-business-analysts-can-expect/

Ciekawe wydaje się dodanie w nazwach dwóch obszarów pojęcia design. Według Ricka Stremplera IIBA definiuje design jako "a usable representation of a solution". Może to wskazywać na położenie większego nacisku na wytwarzanie modeli i dokumentacji, które w praktyce pochłania znaczącą część czasu analityka, a w wersji 2.0 opracowania nie zostało dostatecznie mocno zaakcentowane.

Według mnie jednak największą zmianą jest wprowadzenie nowej definicji wymagania. Dotychczasowa definicja bazuje na IEEE 610.12-1990: IEEE Standard Glossary of Software Enginnering Terminology. Nowa definicja jest znacznie prostsza i intuicyjna:

A requirement is a usable representation of a need

Dla osób przygotowujących się do zdobycia certyfikatu CBAP lub CCBA może być również istotna informacja, że po upływie 6 miesięcy od daty publicznego wydania BABOK® - pytania egzaminacyjne zostaną zmienione, aby odpowiadały nowej wersji dokumentu.

Ogólnie o BABOK

Co to jest BABOK®?

BABOK® jest zaklasyfikowany jako tzw. body of knowledge (BOK). Jest to termin używany w odniesieniu do reprezentacji kompletnego zestawu pojęć, terminów i działań, które składają się w sumie na opis określonej profesji. Termin body of knowledge jest najczęściej używany w odniesieniu do dokumentu, jednakże należy go rozumieć w szerszym zakresie, gdyż za takim dokumentem stoi najczęściej biblioteka innych dokumentów, czy kolekcja dodatkowych informacji, które uzupełniają BOK. 

Body of knowledge nie można nazwać metodyką, gdyż metodyka jest podejściem bardziej teoretycznym, nie opisuje zazwyczaj specyficznych technik, czy metod, które w praktyczny sposób są stosowane w opisywanych procesach.

+Paweł Zubkiewicz w swoim artykule BABOK po polsku - przewodnik po analizie biznesowej napisał:

BABOK® czyli Business Analysis Body of Knowledge jest najbardziej kompletnym zbiorem wiedzy na temat profesji analizy biznesowej. Spisany przez praktyków odzwierciedla aktualnie uznane i szeroko wykorzystywane praktyki analizy biznesowej. Podobnie jak w przypadku innych BOK’ów, czyli Body of Knowledge, jest stale rozwijany przez grupę ekspertów z dziedziny. Przewodnik po analizie biznesowej opisuje dziedzinę profesji analityka biznesowego. Poza opisem najlepszych praktyk, wprowadza taksonomię oraz definiuje umiejętności oraz kompetencje dobrego analityka.

Od siebie mogę tylko dodać, że jest często traktowany jako swego rodzaju "biblia" dla analityków. Wiele osób z branży analitycznej często się powołuje na tę pozycję, choć należy dodać, że niestety zdarza się to bez dogłębnego przestudiowania. Świadczy o tym, choćby fakt, że w chwili obecnej tylko 5 osób w Polsce może się pochwalić certyfikatem CBAP (Certified Business Analysis Professional), który bazuje na wiedzy zgromadzonej w BABOK®.
Zagadnienia związane z analizą biznesową są bardzo rozległe i postrzeganie analizy zależy w dużej mierze od pełnionej roli w organizacji. BABOK® opisuje procesy, zadania i techniki realizowane zarówno po stronie organizacji zlecającej projekty (zamawiającego), jak i po stronie wykonawcy. Poza tym sądzę, że wiele osób, które pracują w rolach, takich jak: Business Systems Analyst, System Analyst, Process Analyst, Consultant, Product Owner, czy innych może nawet nie być świadomym, że to, czym się zajmują to analiza biznesowa. Nierzadko również osoby, które pracują w roli eksperta dziedzinowego (Domain Subject Matter Expert), kierownika projektu, czy testera - wykonują również różne zadania ze sfery analizy biznesowej.