Dołączanie grafiki do wymagań

Naturą wymagań jest ich forma tekstowa. Każde wymaganie jest formułowane w języku naturalnym. Składa się co najmniej z jednego zdania oznajmującego.

Dobrze, żeby wymaganie miało:

• swój unikalny identyfikator, do którego można referować w innych artefaktach analitycznych, 
• nazwę - która w skrótowej formie prezentuje jego charakter,
• treść - jedno lub kilka zdań; może się składać również z listy numerowanych lub wypunktowań.

A co, jeśli wymaganie dotyczy na przykład ekranu użytkownika lub kształtu raportu? 

Czy należy wówczas w formie tekstowej opisywać położenie przycisku na ekranie? 

Doświadczony analityk wie, że znacznie skuteczniej jest w wymaganiu umieścić prototyp ekranu pokazujący miejsce, gdzie taki przycisk zostanie umieszczony przez programistę.

Połączenie dwóch diagramów przez dwuklik

Niedawno otrzymałem od jednego z czytelników takie zapytanie:

Przeglądałem Pana stronę internetową na temat obsługi Enterprise Architecta, jednak nie znalazłem tam informacji na temat problemu, który próbuje rozwiązać od jakiegoś czasu, a mianowicie: czy istnieje możliwość połączenia dwóch diagramów, np. czynności poprzez dwuklik na jednym z elementów jednego, który kończąc jeden proces jest jednocześnie początkiem drugiego procesu. Byłbym bardzo wdzięczny za odpowiedz czy coś takiego jest możliwe a zarazem podpowiedz jak to zrobić.

Postanowiłem przygotować odpowiedź w postaci wpisu na blogu, gdyż może to być przydatna informacja również dla innych czytelników.

Jak uruchomić dwie wersje Enterprise Architect?

Jeśli instalujemy nowszą wersję programu Sparx Enterprise Architect jesteśmy informowani uprzejmie, że musimy odinstalować poprzednią wersję programu. Jeśli się zgodzimy, wówczas instalator wykona za nas automatycznie tę operację.

Jeśli jednak chcielibyśmy z jakichś powodów skorzystać z poprzedniej wersji programu, czy musimy każdorazowo odinstalowywać i instalować ponownie program?

Okazuje się, że na jednym komputerze mogą współistnieć dwie lub więcej wersji EA.

Jak przenieść scenariusz do innego przypadku użycia?

W trakcie pracy nad modelem użycia często dochodzi do sytuacji, w której analityk dochodzi do wniosku, że określony scenariusz należy przenieść z jednego przypadku użycia do innego. Może tak się zdarzyć, gdy okazuje się, że scenariusz alternatywny powinien rozwidlać się jeszcze bardziej, czyli mieć jeszcze dodatkowe alternatywy.
Czasem istnieje również potrzeba stworzenia nowego przypadku użycia podobnego do już istniejącego, na przykład, gdy tworzymy kolejną specjalizację przypadku generalizującego.
Gdyby scenariusze pisane były w zwykłym dokumencie MS Word, wówczas przeniesienie czy skopiowanie kroków scenariusza byłoby banalne. Jednak jeśli zdecydowaliśmy się na zastosowanie ustrukturalizowanych scenariuszy (Structured scenario), wówczas staje się to problematyczne.
Na szczęście istnieje rozwiązanie...

Jak usunąć pakiet pod kontrolą wersji?

Gdy pracujemy nad modelem, który jest powiązany z systemem kontroli wersji, na przykład SVN jesteśmy w stanie sprawniej kontrolować zawartość takiego modelu. Przynajmniej do czasu, gdy postanowimy pousuwać jakieś pakiety...

Jak wyświetlić dwa diagramy jednocześnie?

Model zazwyczaj składa się z wielu diagramów. Można otworzyć dowolną liczbę diagramów w programie Enterprise Architect. Czasem mamy potrzebę odszukania określonej informacji na jednym diagramie, a następnie przejścia do innego diagramu i porównania informacji tam zawartych z pierwszym diagramem.

Co to jest GUID?

Pracując z Enterprise Architect w wielu miejscach można się natknąć na pojęcie: GUID. Jest to skrót od nazwy Globally Unique Identifier, czyli globalnie unikalny identyfikator.
GUID to 128-bitowa liczba służąca do jednoznacznego oznaczenia określonych zasobów. Jest on szeroko stosowany w środowisku Microsoft Windows i wcale nie jest charakterystyczny dla EA.
Może przyjmować mniej więcej taką formę:

1CECA3FE-17EB-40ce-BAFA-13B01F5C5EDC

Myślniki są dodawane tylko w celu poprawy czytelności. Formalnie GUID jest liczbą, jednak developerzy często potrzebują traktować go jako String. Zresztą w repozytorium EA jest on przechowywany jako tekst.

Można go porównać do odcisku palca człowieka. Zakłada się, że każdy człowiek posiada niepowtarzalne odciski palców, dzięki którym można go jednoznacznie zidentyfikować. Podobnie w środowisku informatycznym opracowano odpowiedni standard, dzięki któremu można jednoznacznie wskazać dowolne obiekty. Standard ten został szczegółowo opisany w RFC 4122 A Universally Unique IDentifier (UUID) URN Namespace.

Replikacja repozytorium - jak to zrobić?

W poprzednim artykule o replikacji repozytorium wskazałem, kiedy warto zdecydować się na replikację repozytorium EAP. Podałem wady i zalety takiego rozwiązania oraz opisałem proponowany proces, który powinien moim zdaniem towarzyszyć tego typu pracy grupowej.

W tym miejscu opisuję temat replikacji od strony technicznej.

Co to jest MDG Technology?

Korzystając z programu Enterprise Architect można natknąć się na pojęcie MDG Technology. Termin ten brzmi dość zagadkowo i może być trudno rozponawalny. MDG to skrót od Model Driven Generation. Na pierwszy rzut oka może się kojarzyć z generowaniem kodu na podstawie modelu. Jednak mechanizmy związane z transformacjami zawartości modelu to zagadnienie o nazwie Model Driven Architecture.

Czym zatem jest MDG Technology?

MDG Technology umożliwia użytkownikom rozszerzenie zdolności modelowania w programie Enterprise Architect o specyficzne dziedziny i notacje. MDG Technology w sposób niezauważalny dla użytkownika wpasowuje się w EA dostarczając dodatkowe toolboxy, profile UML, szablony, wzorce i inne zasoby ułatwiające modelowanie.

Jak wybrać tylko właściwe elementy?

Ostatnio od kilku różnych osób dostałem zapytania dotyczące odfiltrowania tylko wybranych elementów do raportu RTF. Pytania te dotyczyły na przykład umieszczenia w raporcie elementów o określonym statusie lub przypisanych do określonej fazy. Pisałem już o tym w artykule Generowanie raportów RTF w EA, jednak postanowiłem bardziej przybliżyć temat pisząc o mechanizmie Element filters. Ta sama funkcja dotycząca filtrowania elementów została zastosowana w dwóch miejscach w EA:

• Model Search - alternatywnie do budowania zapytań SQL możliwe jest wyszukiwanie elementów (i nie tylko) w oparciu o filtry.
• Dokumentacja - filtry można zastosować w odniesieniu do definicji całego dokumentu (dostępnej z poziomu okna Resources --> Documents --> RTF Documents lub w odniesieniu do pojedynczych szablonów RTF.

Dalej skupię się na zastosowaniu Element Filters dla raportów RTF. 

Jak dodać obrazek do modelu?

Czasami zachodzi potrzeba wzbogacenia diagramów tworzonych w programie Enterprise Architect o elementy graficzne. Na przykład na stronie startowej można umieścić logo organizacji, na diagramie opisującym lokalizacje - zamienić zwykłe prostokąty na symbole budynków albo na diagramie typu deployment zamienić device na symbol routera.

Poniższy rysunek prezentuje przykład diagramu wzbogaconego o elementy graficzne.

Komponent o nazwie Klient EA 1 oraz Klient EA 2 reprezentują aplikacje klienckie Enterprise Architect zainstalowane na stacjach roboczych.

Jak wysłać komuś link do diagramu w modelu?

Czy byliście kiedyś w sytuacji, gdy ktoś prosił o znalezienie i wskazanie konkretnego diagramu w jakimś modelu? Czasem nie wystarczy zapisać taki diagram w formie pliku graficznego (na przykład PNG) i wysłać go mailem.
Często konieczne bywa wskazanie miejsca, gdzie taki model się znajduje (może to być współdzielony plik EAP lub baza danych EA) oraz opisać miejsce, gdzie poszukiwany diagram znajduje się w strukturze pakietowej. Skomplikowane i czasochłonne, prawda? Zwłaszcza, gdy odbiorca dzwoni jeszcze z narzekaniem, że mimo wszystko nie może znaleźć albo samego modelu, albo diagramu...

Lista skrótów klawiaturowych

Dla ułatwienia korzystania z programu Enterprise Architect wprowadzono szereg różnych skrótów klawiaturowych. Korzystanie z nich pozwala oszczędzić wiele czasu na wykonywanie powtarzalnych czynności.
Tylko jak efektywnie korzystać z tych skrótów klawiaturowych, gdy tylko niektóre z nich pojawiają się w menu? W EA User Guide jest co prawda strona zawierająca ich spis, ale w formie tabeli, która nie poręczna w codziennym użytkowaniu.

W tym celu może się okazać przydatny arkusz opracowany przez niejakiego Juanjo Ramizera Amenedo. Arkusz ten został opublikowany w serwisie społecznościowym Sparx Systems i jest dostępny do pobrania pod adresem: Enterprise Architect Shortcuts Reference Card.

Myślę, że warto mieć pod ręką ten arkusz w postaci wydruku.

Fragment arkusza skrótów klawiaturowych Enterprise Architect

Definicje pojęć związanych z generowaniem raportów

W artykułach opisujących funkcjonalność generowania raportów w programie Sparx Enterprise Architect pojawia się szereg pojęć, które mogą być niejasne. W związku z tym w poniższej tabeli zaprezentowano ich definicje. Należy je traktować jako moją propozycję definicji, gdyż mogą się nieco różnić od opisów dostępnych w publikacjach Sparx Systems.

Pojęcie	Definicja
Document Artifact	Element wykorzystywany m.in. przez mechanizm Virtual Report. W tym kontekście służy do przechowywania treści statycznych w formie Linked Document.
Linked Document	Dokument w formacie RTF, który jest przyporządkowany do określonego elementu. Dokument ten można edytować lub usunąć. Informacja o tym, że element posiada Linked Document prezentowana jest na diagramie w postaci literki A w prawym dolnym rogu elementu.
Master Document	Element (package element) wykorzystywany przez mechanizm Virtual Report. Do Master Document możliwe jest przypisanie głównego szablonu RTF określającego m.in. paginę czyli nagłówek i stopkę całego dokumentu.
Model Document	Element wykorzystywany przez mechanizm Virtual Report służący do zdefiniowania sekcji dokumentu. Atrybuty Model Documentu określają treść sekcji, zaś szablon RTF formę prezentacji tej treści.
Package Template	Plik XMI zawierający szablon pakietu wraz z zawartością (podpakiety, diagramy i elementy). Szablon taki służy automatyzacji tworzenia struktury pakietowej, która może być wielokrotnie powielana. Package Template może być dystrybuowany przy użyciu MDG Technology lub importowany jako plik XMI (z zastosowaniem opcji Strip GUID).
Resource Document	Definicja całego dokumentu wyjściowego dostępna w panelu Resources. Definicja ta obejmuje wszystkie opcje takie jak nazwa pliku wynikowego, Master Document, filtry itp.
Treść statyczna	Zawartość sekcji dokumentu pochodząca z Linked Document należącego do elementu typu Document Artifact. Treść statyczna w odróżnieniu od treści dynamicznych generowanych z zawartości pakietu jest sformatowana w formacie RTF, może zawierać tabele oraz elementy graficzne.
Virtual Report	Mechanizm programu Enterprise Architect służący do generowania złożonych dokumentów w formacie RTF umożliwiający wybór, grupowanie oraz ustalenie kolejności treści pochodzących z różnych pakietów i zawierających różny zakres informacyjny.

Kopiowanie atrybutów i metod pomiędzy klasami

Elementy umieszczane w modelu programu Enterprise Architect, takie jak klasy UML mogą mieć przypisane jako właściwości (features) atrybuty i metody. Może się zdarzyć, że kilka różnych klas powinno mieć taki sam atrybut lub metodę lub nawet cały zestaw.

Jak skopiować atrybuty lub metody pomiędzy klasami?

Nie jesteśmy zmuszeni do wielokrotnego tworzenia tych samych atrybutów lub metod klasy.

Zamieszczony tutaj przykład pokazuje jak można skopiować istniejące atrybuty i metody (element features) z jednej klasy do drugiej.

1. Otwórz diagram zawierający klasę, do której chcesz skopiować atrybuty lub metody.
   W tym przykładzie będziemy kopiować do Class2 oraz Class3 z klasy Class1, która akurat jest na tym samym diagramie.
2. W oknie Project Browser rozwiń właściwości wybranej klasy.
   W tym przykładzie jest to Class1, tak aby widoczne były: atrybut1, atrybut2, atrybut3, get(int) oraz set(int).
3. Zaznacz właściwości, które chcesz skopiować.
   Można stosować klawisze Ctrl (do wskazania konkretnych pozycji) oraz Shift (do zaznaczenia zasięgu zaznaczenia).
4. Przeciągnij myszą zaznaczone pozycje z okna Project Browser na wybraną klasę na diagramie.
5. Program utworzy kopie tych właściwości.

Poniższy zrzut ekranowy prezentuje efekt końcowy.

W tym przykładzie z klasy Class1 do klasy Class2 został skopiowany atrybut3 oraz metody get() i set(), a do klasy Class3 atrybuty atrybut1, atrybut3 oraz metody get() i set().

Można również przenosić właściwości klasy (zamiast tworzenia kopii). Do tego celu najwygodniejsze jest przeciąganie myszą atrybutów lub metod z jednej klasy na drugą w obrębie okna Project Browser zamiast z okna Project Browser na diagram.

Zastosowanie tej metody pozwala zaoszczędzić czas na ręczne tworzenie duplikatów oraz zmniejsza ryzyko popełnienia błędów przy manualnym wprowadzaniu danych.

Orientacja w powiązaniach na diagramie

Istnieją zalecenia dotyczące tworzenia diagramów mówiące o tym, że dobry diagram nie powinien zawierać zbyt dużej ilości elementów i powinien najlepiej mieścić w czytelnej postaci na jednej stronie formatu A4.
W praktyce okazuje się, że istnieje wiele sytuacji, gdy nie można być w zgodzie z takim zaleceniem. Projektanci tworzą diagramy zawierające dużą ilość elementów i powiązań pomiędzy tymi elementami.
Osoba, która próbuje się zorientować w zawartości skomplikowanego diagramu po jego otwarciu robi najpierw większe oczy, nabiera głęboko powietrza, a na usta jej cisną się słowa przywołania istoty najwyższej ewentualnie nazwy najstarszego zawodu świata...

Okazuje się, że Sparx, producent programu Enterprise Architect wprowadził w tym zakresie udogodnienie.
Otóż, jeśli wskażemy na diagramie, czyli klikniemy na jakiś element, a następnie naciśniemy na klawiaturze klawisz L, wówczas wszystkie powiązania (connectors) którymi jest ten element powiązany z innymi elementami na diagramie zostaną pokolorowane. Widoczne to jest na poniższym rysunku.

Kolorowanie linków po naciśnięciu klawisza L

Kolorem zielonym oznaczone są wszystkie powiązania wychodzące od tego elementu, czyli te, dla których wybrany element jest źródłem (source element).

Kolorem czerwonym oznaczone są wszystkie powiązania przychodzące do tego elementu, czyli te, dla których wybrany element jest elementem docelowym (target element).

Kolorem żółtym oznaczone są wszystkie powiązania wskazujące na siebie, czyli te, dla których wybrany element jest zarówno elementem źródłowym i docelowym.

Proste, prawda? Aby lepiej to zapamiętać, warto skojarzyć nazwę klawisza L ze słowem Link. Jeszcze prościej by było, gdyby ten skrót klawiaturowy nie był tak ukryty przed użytkownikami.

Jak zdjąć blokadę z pakietu z kontrolą wersji?

W przypadku, gdy w repozytorium jest włączona kontrola wersji w oparciu o SVN lub inny system kontroli wersji może dojść do sytuacji, gdy ktoś zablokował dla siebie możliwość edycji zawartości pakietu (funkcja check-out), a my potrzebujemy pilnie otrzymać uprawnienia do modyfikacji jego zawartości i nie możemy czekać aż ten zapominalski wróci do pracy z urlopu lub ze spotkania z klientem.
Tylko co zrobić? Program Enterprise Architect uparcie zwraca nam informację, że pakiet ten jest zablokowany do edycji wyświetlając komunikat o treści: The selected package cannot be checked-out at this time. The associated XMI package file is already checked-out.

Brak polskich znaków - rozwiązanie

Jeśli otwierasz na swojej stacji roboczej plik .eap i zamiast polskich znaków diakrytycznych widzisz krzaczki - ten post zawiera rozwiązanie Twojego problemu.
Najgorsze jest to, że jak sam wstawisz dowolny polski znak, wówczas jest on wyświetlany poprawnie, ale przecież nie będziesz zmieniać w tych wszystkich miejscach polskich znaków!
Plik .eap jest w porządku, tylko Twoja stacja robocza wymaga niewielkiej zmiany konfiguracyjnej.

Do czego może służyć wysyłanie maili w Enterprise Architect?

Enterprise Architect od wersji 9.0 wraz z wieloma innymi nowinkami został wyposażony w funkcjonalność usprawniającą komunikację między członkami zespołu projektowego. Funkcja ta została nazwana Internal Mail i polega w skrócie na możliwości wymiany korespondencji mailowej między użytkownikami modelu.
Można odnieść pierwsze wrażenie, że to niepotrzebne wymyślanie koła na nowo. Przecież zespół projektowy na ogół i tak korzysta z jakiegoś systemu pocztowego.
No dobrze, ale przyjrzyjmy się tej funkcjonalności bliżej.

Wyszukiwanie w wybranej gałęzi

Enterprise Architect jest wyposażony w funkcjonalność Model Search, która pozwala na wykonanie standardowych zapytań w modelu, bądź opracowanie własnych zapytań i ich wykonanie. Zapytania te z racji swej natury przeszukują cały model, jednakże model EA jest hierarchiczny i składa się z pakietów i podpakietów.
Na szczęście producent daje możliwość ograniczenia wyszukiwania tylko do wybranej gałęzi bez potrzeby żmudnego budowania zapytania SQL odzwierciedlającego zagnieżdżenia pakietów.