Macierz CRUD w EA

Dla lepszego zrozumienia artykułu najpierw przypomnijmy sobie czym jest CRUD? Według Wikipedii są to cztery podstawowe funkcje w aplikacjach korzystających z pamięci trwałej, które umożliwiają zarządzanie nią. Skrót CRUD pochodzi od angielskich terminów: Create, Read, Update oraz Delete (Utwórz, Odczytaj, Aktualizuj oraz Usuń). Skrót ten może być stosowany w odniesieniu do interfejsu użytkownika większości aplikacji, które zazwyczaj pozwalają użytkownikowi na:

• utworzenie lub dodanie nowych informacji (create),
• odczytanie lub wyświetlenie istniejących informacji (read),
• modyfikowanie lub edycję istniejących informacji (udpate),
• usuwanie istniejących informacji (delete).

Praca grupowa w Enterprise Architect

Sparx Enterprise Architect posiada bogate możliwości w zakresie konfiguracji środowiska począwszy od łatwego umożliwienia pracy indywidualnej do złożonych konfiguracji pracy wielu organizacji w odniesieniu do modelowania jednocześnie wielu przedsięwzięć.

W najprostszej konfiguracji, gdy model tworzy jedna osoba wystarczy zainstalowanie programu Sparx Enterprise Architect na jednej stacji roboczej i aktualizacja modelu w pliku EAP. W takim przypadku możemy również mówić o pracy grupowej, gdyż zazwyczaj wyniki pracy prezentowane są zwykle interesariuszom przy użyciu jednej z poniższych metod:

• eksport diagramów w postaci pliku graficznego lub umieszczenie diagramów w niezależnie tworzonej dokumentacji,
• przesyłanie kopii pliku EAP lub umieszczenie go we współdzielonym repozytorium,
• generowanie dokumentacji w formacie RTF,
• generowanie raportu HTML,
• eksport modelu w formacie XMI.

Poniżej zostały opisane po krótce różne metody pracy grupowej wraz z ich zaletami i wadami.

Scenariusze przypadków użycia w EA

W Sparx Enterprise Architect od wersji 8.0 wprowadzono możliwość opisywania scenariuszy przypadków użycia w formie ustrukturalizowanej (Structured Scenario). Wcześniej scenariusz można było tworzyć tylko w postaci sformatowanego tekstu zawierającego ewentualnie listy numerowane. Od dawna możliwe było również opracowanie scenariusza w formie Linked Document dołączonego do elementu typu Use Case.
W tym artykule chciałbym przybliżyć możliwości wykorzystania mechanizmu Structured Scenario. Ten sposób posiada wiele zalet i warto się z nimi zapoznać.

Lista skrótów klawiaturowych

Dla ułatwienia korzystania z programu Enterprise Architect wprowadzono szereg różnych skrótów klawiaturowych. Korzystanie z nich pozwala oszczędzić wiele czasu na wykonywanie powtarzalnych czynności.
Tylko jak efektywnie korzystać z tych skrótów klawiaturowych, gdy tylko niektóre z nich pojawiają się w menu? W EA User Guide jest co prawda strona zawierająca ich spis, ale w formie tabeli, która nie poręczna w codziennym użytkowaniu.

W tym celu może się okazać przydatny arkusz opracowany przez niejakiego Juanjo Ramizera Amenedo. Arkusz ten został opublikowany w serwisie społecznościowym Sparx Systems i jest dostępny do pobrania pod adresem: Enterprise Architect Shortcuts Reference Card.

Myślę, że warto mieć pod ręką ten arkusz w postaci wydruku.

Fragment arkusza skrótów klawiaturowych Enterprise Architect

Virtual Reports

W programie Enterprise Architect w zakresie generowania dokumentacji w formacie RTF jest możliwość generowania tzw. raportów prostych - opartych o jeden szablon oraz raportów złożonych - opartych o więcej niż jeden szablon. Zaproponowany przeze mnie podział na typy raportów został opisany w artykule Rodzaje raportów.
Metoda wykorzystania raportów złożonych, czyli Virtual Reports może nie być czytelna dla każdego, w związku z tym postanowiłem poświęcić jej nieco miejsca.

Project Integrity Check od środka

Projekt tworzony w programie Enterprise Architect jest przechowywany w formie relacyjnej bazy danych. Bez względu na zastosowany silnik bazodanowy (MS Jet w przypadku plików EAP, MS SQL, MySQL, Oracle czy inny) zastosowany jest ten sam schemat bazy danych do przechowywania modeli. Dane w relacyjnej bazie danych powinny być spójne. Spójność tę można zapewnić w sposób techniczny wprowadzając określone constraints, wówczas silnik baz danych pilnuje zgodności zdefiniowanych reguł.

Funkcja Project Integrity Check

Zapewne kierując się przesłankami wynikającymi z logiki biznesowej dotyczącej przetwarzania danych takich, jak pakiet, element, relacja, atrybut czy metoda, zdecydowano o wdrożeniu wewnątrz programu EA funkcjonalności pozwalającej z poziomu interfejsu użytkownika sprawdzić spójność projektu. Funkcjonalność ta nazywa się Project Integrity Check i jest dostępna poprzez wybór w menu aplikacji opcji Tools -> Data Management -> Project Integrity Check.

Szablony projektowe - Template Package

Jeśli tworząc model w Enterprise Architect borykasz się z uciążliwym ustawianiem tych samych opcji dla nowych diagramów i elementów, to zapoznaj się z funkcją programu Project Template Package.
Jako przykład wyobraźmy sobie, że jako analityk wprowadzasz do modelu nowe wymagania. Wymagania te są podzielone na różne kategorie (np. wymagania biznesowe, wymagania funkcjonalne, wymagania niefunkcjonalne) oraz obszary funkcjonalne (takie jak: wprowadzanie danych, realizacja zamówienia, raportowanie, administracja itp.). Każdej kategorii oraz obszarowi odpowiada określony pakiet w drzewie modelu wymagań.
W związku z tym Twoje zadanie jako analityka polega na:

• utworzenie w każdym z pakietów diagramu typu Requirements,
• na diagramie powinna być prezentowana legenda jako Diagram details (patrz Wersjonowanie diagramów),
• na diagramie powinny być prezentowane wartości tagged values elementów,
• utworzenie w każdej kategorii i obszarze zestawu wymagań odpowiadających potrzebom klienta,
• status każdego wymagania powinien mieć wartość 'Zidentyfikowany' zamiast domyślnej wartości 'Proposed',
• każde wymaganie na diagramie powinno mieć taką szerokość, aby poprawić czytelność opisu wymagania - czyli powinno być znacznie szersze niż standardowy kształt,
• każde wymaganie powinno mieć tę samą szerokość na diagramie.

Problem

Realizacja tych zadań oprócz wysiłku merytorycznego polegającego na poprawnym formułowaniu treści wymagań wymaga również zmiany określonych ustawień.
Dla każdego diagramu należy w oknie Properties:

• ustawić opcję Diagram -> Show Diagram Details,
• ustawić opcję Elements -> Show Compartments -> Tags.

Dla każdego wymagania należy w oknie Properties:

• ustawić wartość pola Status na Zidentyfikowany;
• rozciągnąć element na diagramie do wymaganej szerokości.

Do czego może służyć wysyłanie maili w Enterprise Architect?

Enterprise Architect od wersji 9.0 wraz z wieloma innymi nowinkami został wyposażony w funkcjonalność usprawniającą komunikację między członkami zespołu projektowego. Funkcja ta została nazwana Internal Mail i polega w skrócie na możliwości wymiany korespondencji mailowej między użytkownikami modelu.
Można odnieść pierwsze wrażenie, że to niepotrzebne wymyślanie koła na nowo. Przecież zespół projektowy na ogół i tak korzysta z jakiegoś systemu pocztowego.
No dobrze, ale przyjrzyjmy się tej funkcjonalności bliżej.

Cykl życia elementów - grupowa aktualizacja

W swoich postach rozpisuję się o cyklu życia elementów. Piszę o wersjonowaniu, o własnej liście statusów oraz o wprowadzaniu zasad projektowych mających na celu zachowanie porządku w modelu.
Jak jednak utrzymać ten porządek w repozytorium, gdy gonią terminy i jest wiele różnych pilnych zadań do wykonania?
Z pomocą przychodzi funkcja Update Package Status, o której rzadko się pamięta i dlatego zechciałem poświęcić jej odrobinę miejsca.

Wyszukiwanie w wybranej gałęzi

Enterprise Architect jest wyposażony w funkcjonalność Model Search, która pozwala na wykonanie standardowych zapytań w modelu, bądź opracowanie własnych zapytań i ich wykonanie. Zapytania te z racji swej natury przeszukują cały model, jednakże model EA jest hierarchiczny i składa się z pakietów i podpakietów.
Na szczęście producent daje możliwość ograniczenia wyszukiwania tylko do wybranej gałęzi bez potrzeby żmudnego budowania zapytania SQL odzwierciedlającego zagnieżdżenia pakietów.

Własny zestaw statusów

Każdy element w modelu posiada swój własny zestaw atrybutów. Wśród standardowych atrybutów znaleźć można trzy, które służą określeniu momentu w cyklu życia elementu. Są to:

• status,
• wersja,
• faza.

Domyślnie, w standardowej konfiguracji każdy nowo utworzony element otrzymuje status: Proposed, wersję: 1.0 oraz fazę: 1.0. Na początku najczęściej użytkownicy EA skupiają się na tym, aby opracować jak najlepsze diagramy, które wiernie odzwierciedlają specyfikę projektowanego przedsięwzięcia i są w miarę zgodne z notacją. Później zaczynają dbać o to, żeby nie tworzyć duplikatów tych samych elementów, tzn. na wielu diagramach umieszczać ten sam element, a nie jego kopię. Jeszcze później użytkownicy zaczynają się zastanawiać nad cyklem życia takich elementów, bo przecież projektowany system w którymś momencie wchodzi w fazę utrzymania i konieczne staje się ogarnięcie różnych stanów modyfikacji, faz wdrożenia, czy wydań.

Funkcja administratora repozytorium EA

Stworzenie współdzielonego repozytorium EA ma sporo zalet w porównaniu z pracą na oddzielnych plikach EAP. W niektórych sytuacjach jest to wręcz krok nieodzowny. Warto jednak pamiętać, że utrzymanie takiego repozytorium wiąże się z koniecznością wyznaczenia osoby administratora, na którym powinien ciążyć obowiązek wykonywania pewnych zadań.
Dopóki każdy sam odpowiada za swój kawałek modelu, dopóty jest za niego odpowiedzialny. Gdy model staje się wspólny, wówczas nie można już współdzielić tej odpowiedzialności, gdyż mogłoby to doprowadzić do powstania bałaganu w zawartości repozytorium, a w skrajnym przypadku do jego utraty w wyniku awarii.

Oznaczanie elementów - bookmarki

Enterprise Architect wyposażony został w funkcjonalność oznaczania dowolnych elementów, mechanizm ten kryje się pod mało oryginalną nazwą: bookmark. Aby ta funkcja mogła być przydatna, trzeba najpierw wiedzieć, że jest istnieje, a potem wiedzieć do czego służy.