Lista skrótów klawiaturowych

Dla ułatwienia korzystania z programu Enterprise Architect wprowadzono szereg różnych skrótów klawiaturowych. Korzystanie z nich pozwala oszczędzić wiele czasu na wykonywanie powtarzalnych czynności.
Tylko jak efektywnie korzystać z tych skrótów klawiaturowych, gdy tylko niektóre z nich pojawiają się w menu? W EA User Guide jest co prawda strona zawierająca ich spis, ale w formie tabeli, która nie poręczna w codziennym użytkowaniu.

W tym celu może się okazać przydatny arkusz opracowany przez niejakiego Juanjo Ramizera Amenedo. Arkusz ten został opublikowany w serwisie społecznościowym Sparx Systems i jest dostępny do pobrania pod adresem: Enterprise Architect Shortcuts Reference Card.

Myślę, że warto mieć pod ręką ten arkusz w postaci wydruku.

Fragment arkusza skrótów klawiaturowych Enterprise Architect

Edycja szablonów RTF: Elementy spoza pakietu

W prosty sposób można umieścić w szablonie RTF opisy elementów znajdujących się w pakiecie objętym raportem. Wystarczy wstawić odpowiednie znaczniki, a następnie wybrać właściwe pola, które opisują znaczące cechy, takie jak nazwa (Name), czy opis (Notes).
Często jednak może być potrzebne wymienienie również innych elementów, które są powiązane z raportowanym pakietem poprzez kontekst. Dotyczyć to może elementów powiązanych relacjami lub obcych elementów umieszczonych na diagramach w raportowanym pakiecie. Dzięki temu raport może zawierać również (lub tylko) elementy pochodzące z innych pakietów niż raportowany.
Taki zabieg może być przydatny na przykład w sytuacji, gdy w rozdziale opisującym przypadki użycia chcemy nawiązać również do kontekstu procesów biznesowych lub komponentów aplikacji, które je realizują.

Edycja szablonów RTF

Program Sparx Enterprise Architect jest instalowany wraz z kolekcją predefiniowanych szablonów RTF. Dostęp do tych raportów jest możliwy z poziomu okna Resources. Szablony te są zebrane w grupę o nazwie System. Raport wygenerowany przy użyciu predefiniowanego szablonu jest łatwo rozpoznawalny z uwagi na zastosowanie specyficznych styli paragrafów. Chociażby wszystkie nagłówki mają odcienie koloru niebieskiego.
Taki styl może nie odpowiadać każdemu, w związku z tym sugeruję, aby traktować je jedynie jako przykłady możliwych konstrukcji, a dla celów projektowych opracować na ich podstawie własne szablony.
Jest to o tyle istotne, że predefiniowane szablony zawierają bardzo dużą ilość cech, tabel oraz pól, które mogą być nadmiarowe. Brak doświadczenia w edycji szablonów bądź po prostu ludzka niechęć do wyrzucania czegokolwiek sprawia, że wygenerowany raport przy użyciu standardowego szablonu staje się nieczytelny z uwagi na przeładowanie niepotrzebnymi informacjami.
W jednym z projektów spotkałem się z raportem wygenerowanym przy użyciu standardowego szablonu, który liczył blisko 200 stron. Ważne informacje były tak rzadko rozsiane, że samo przewijanie stawało się nieprzyjemne, a jak się pomyśli jeszcze o tym, że taki raport jest drukowany w kilku egzemplarzach, to aż żal lasów. Ten raport zamiast 200 stron bez problemu zmieściłby się na 20-30 stronach.

Virtual Reports

W programie Enterprise Architect w zakresie generowania dokumentacji w formacie RTF jest możliwość generowania tzw. raportów prostych - opartych o jeden szablon oraz raportów złożonych - opartych o więcej niż jeden szablon. Zaproponowany przeze mnie podział na typy raportów został opisany w artykule Rodzaje raportów.
Metoda wykorzystania raportów złożonych, czyli Virtual Reports może nie być czytelna dla każdego, w związku z tym postanowiłem poświęcić jej nieco miejsca.

Definicje pojęć związanych z generowaniem raportów

W artykułach opisujących funkcjonalność generowania raportów w programie Sparx Enterprise Architect pojawia się szereg pojęć, które mogą być niejasne. W związku z tym w poniższej tabeli zaprezentowano ich definicje. Należy je traktować jako moją propozycję definicji, gdyż mogą się nieco różnić od opisów dostępnych w publikacjach Sparx Systems.

Pojęcie	Definicja
Document Artifact	Element wykorzystywany m.in. przez mechanizm Virtual Report. W tym kontekście służy do przechowywania treści statycznych w formie Linked Document.
Linked Document	Dokument w formacie RTF, który jest przyporządkowany do określonego elementu. Dokument ten można edytować lub usunąć. Informacja o tym, że element posiada Linked Document prezentowana jest na diagramie w postaci literki A w prawym dolnym rogu elementu.
Master Document	Element (package element) wykorzystywany przez mechanizm Virtual Report. Do Master Document możliwe jest przypisanie głównego szablonu RTF określającego m.in. paginę czyli nagłówek i stopkę całego dokumentu.
Model Document	Element wykorzystywany przez mechanizm Virtual Report służący do zdefiniowania sekcji dokumentu. Atrybuty Model Documentu określają treść sekcji, zaś szablon RTF formę prezentacji tej treści.
Package Template	Plik XMI zawierający szablon pakietu wraz z zawartością (podpakiety, diagramy i elementy). Szablon taki służy automatyzacji tworzenia struktury pakietowej, która może być wielokrotnie powielana. Package Template może być dystrybuowany przy użyciu MDG Technology lub importowany jako plik XMI (z zastosowaniem opcji Strip GUID).
Resource Document	Definicja całego dokumentu wyjściowego dostępna w panelu Resources. Definicja ta obejmuje wszystkie opcje takie jak nazwa pliku wynikowego, Master Document, filtry itp.
Treść statyczna	Zawartość sekcji dokumentu pochodząca z Linked Document należącego do elementu typu Document Artifact. Treść statyczna w odróżnieniu od treści dynamicznych generowanych z zawartości pakietu jest sformatowana w formacie RTF, może zawierać tabele oraz elementy graficzne.
Virtual Report	Mechanizm programu Enterprise Architect służący do generowania złożonych dokumentów w formacie RTF umożliwiający wybór, grupowanie oraz ustalenie kolejności treści pochodzących z różnych pakietów i zawierających różny zakres informacyjny.

Rodzaje raportów

Program Enterprise Architect umożliwia generowanie raportów, dzięki którym diagramy oraz opisy zawartości modelu mogą być prezentowane osobom zaangażowanym w przedsięwzięcie  bez potrzeby korzystania bezpośrednio z EA.
Poniżej został przedstawiony podział na kategorie tych raportów.

Raporty HTML

Raport w formacie HTML odzwierciedla strukturę repozytorium lub strukturę wybranego drzewa pakietów, czyli podzbioru repozytorium. Istnieje możliwość zmiany domyślnego szablonu HTML poprzez edycję styli CSS. Edycja szablonu pozwala zmienić styl wyświetlania określonych cech elementów oraz ograniczyć zakres prezentowanych w raporcie cech. Czyli na przykład możemy usunąć z raportu informację o autorze diagramu, czy dacie utworzenia i poprzestać tylko na informacjach ważnych z merytorycznego punktu widzenia. Ponadto w łatwy sposób możliwa jest zmiana logo prezentowanego w prawym górnym rogu raportu. 

Sugerowane zastosowanie tego typu raportu to udostępnienie treści zawartych w modelu kierownictwu projektu lub klientowi. 

Podstawową zaletą tego typu raportów jest łatwość dostępu, gdyż nie jest konieczne instalowanie aplikacji Enterprise Architect lub EA Viewer oraz konfigurowanie dostępu do współdzielonego modelu. 

W niektórych projektach zdefiniowany raport HTML jest generowany cyklicznie i publikowany w serwisie WWW zawierającym zbiór aktualnych informacji dotyczących całego przedsięwzięcia.

Poniższy rysunek prezentuje przykładowy raport w formacie HTML.

Raporty proste

Raporty proste to inaczej raporty w formacie RTF wygenerowane przy użyciu pojedynczego szablonu specyficznego dla jednego zakresu informacyjnego. Aby wygenerować na przykład raporty opisujące wymagania, przypadki użycia oraz model danych konieczne jest zastosowanie oddzielnych szablonów specyficznych dla każdego rodzaju elementów z uwagi na ich inny zakres informacyjny.

Sugerowane zastosowania:

• Zestawienie określonego typu elementów wraz z ich cechami - może służyć np. dalszemu przetwarzaniu w MS Excel.
• Raport roboczy dla członków zespołu projektowego - może służyć np. zebraniu w jednym miejscu wszystkich elementów spełniających określone kryteria w celu walidacji i weryfikacji zbioru danych.

Podstawową zaletą takich raportów jest ich prostota, gdyż wytworzenie pojedynczego szablonu nie jest czasochłonne, a uruchomienie generowania raportu nie wymaga żadnej konfiguracji.

Raporty proste mogą być generowane przy użyciu tych samych szablonów, które są wykorzystywane w generowaniu raportów złożonych.

Poniższy rysunek przedstawia przykład raportu prostego zawierającego zestawienie wymagań funkcjonalnych.

Raporty złożone - Virtual Reports

Raport złożony umożliwia wygenerowanie kompletnego dokumentu w formacie MS Word zgodnego z szablonem projektowym wykorzystywanym również do tworzenia dokumentacji wprost w MS Word lub Open Office. Dzięki temu cała dokumentacja projektowa posiada jednolitą i spójną formę, czyli takie same:

• style paragrafów,
• stronę tytułową,
• metrykę,
• formę spisu treści,
• oraz paginę (nagłówek i stopkę).

Dokument taki może składać się z wielu sekcji, z których każda prezentuje inny zakres informacyjny charakterystyczny dla różnego rodzaju elementów modelu. Dodatkowo część treści takiego dokumentu może stanowić tzw. treść statyczną, pochodzącą z zawartości Linked Documents, czyli dokumentów RTF przechowywanych w repozytorium EA. Dokumenty takie mogą zawierać elementy graficzne oraz tabele, które trudno byłoby umieścić w opisach elementów lub pakietów. Format zawartości Linked Document może być niezależny od zastosowanych szablonów projektowych.

Sugerowane zastosowanie to generowanie kompletu dokumentacji projektowej. Zastosowanie Virtual Reports pozwala zachować spójność treści modelu oraz dokumentów, łatwość aktualizacji oraz sprawniejsze zarządzanie dokumentacją poprzez rozdzielenie treści dokumentów od formy ich prezentacji.

Aby skorzystać z tego typu raportów konieczne jest oprócz przygotowania szablonów również opracowanie odpowiedniej struktury pakietowej oraz diagramów. Przykładowy diagram, który definiuje raport złożony przedstawia poniższy rysunek.

Mechanizm Virtual Reports umożliwia dodatkowo wygenerowanie również raportu w formacie HTML. Tego typu hybryda pozwala stworzyć raport HTML, który posiada strukturę zgodną z dokumentem w formacie RTF, a nie ze strukturą pakietową repozytorium.

Poniższy rysunek przedstawia taki przykładowy raport, którego strukturę można porównać z odpowiednikiem z zamieszczonym wyżej przykładowym raportem w formacie HTML.

Generowanie raportów RTF w EA

Gdy zakończymy pracę nad opracowaniem modelu w Enterprise Architect nadchodzi moment, gdy należy podzielić się wynikami pracy z innymi członkami zespołu projektowego lub z klientem. Możemy przesłać lub udostępnić repozytorium EA, ale o wiele lepszym rozwiązaniem jest opracowanie dokumentacji, która w bardziej przejrzysty i czytelny sposób prezentuje zawartość modelu. W tym celu należy skorzystać z funkcjonalności generowania raportów w EA.